اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
کاتبینِ پیغمبرِ اعظم ﷺ ایک تعارف (۱/۲)
: مولانا اشتیاق احمد قاسمی
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامہ دارالعلوم ‏، شمارہ 8-9 ، جلد: 95 ‏، رمضان شوال 1432 ہجری مطابق اگست ستمبر 2011ء
: | تاریخ اسلامی | | شخصیات اور سوانحی خاکے | | دعوت و تبلیغ |
ی ی ﷺ ی

ی ی ﷺ ی (۱/۲)

 

: ی ی

 

ی ی ʘ ی ی ی ی ی ٴ ی ی ی ѐی ی ی یǡ ی ̐ ی ی ی ی ی ی ј یǡ ی ϐی ی ی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ٴ ǁ ی ی ی یǡ ی ی Ȫی ی ی یǡ ی ی ی ᘪ Ȫی ی ٴ ﷺ ی ᘪ ǁ ј ʪǡ ی ی یǘ ʪ ٴ ی ی یی ᘪ јی ʪی ی ᘪ ی Ȫی ٴ ʪǡ ی ی یϘ ᘪ ی ی ی ی Ә ی ی ی ی ʪǡ ی ᘪ ی ʪ Ȫی Țی Ӂی یی Әی ٴ ی ی ی Ә ͘ ʪǡ ǁ ʪ ی ی ی ٰی ی Ȫی ǡ ی Ȫی ی ی Ȫی ی ʪی ی ی ϐی ی ی ی ی ʪی ی ᘪ ی ی Ȫی ј ی ی ی ʪی ͘ Ҙٰ ʡ ی ᘪ ی Ȫی ٴ ی Ǎی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ǘ ی ی ی ی ی ی ᘪ ی ی ی ᘪ ٴ یی ی Ȫی ٴ ی ᘪ ی ی ی ʪی۔

ی ٴ ǁ ی ی ی ی ی ᘪ Ȫی ی Ԙ ی ی ۔

ʘ ی ی ی ی (۷۵) ٴ ی Ә ی ی ی ی ی ی ی ی ᘪی ی ᘪ ͘ Ҙٰ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یǟ ی۔

ی ی (۱/۱۶ ǘ) ی ی ٴ ی یی ǘ ی ی ی ی ی ǚی ٴ И ی یی ی ی ی ی ٴ И ی ی ی ј ی ی ی ی ی ʘ ی ٴ ی (۷۵) ی ی (۴۹) ٴ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ᘪ ی ی ʪǡ ی ی ی یǡ ی И ی ی (ی ۱۰۴) ی И ی ی ی ی ی ی ی ی ی (۲۳) ٴ ی ی ی Ǻ ی ی ی ی ی ᘪ ی ی ǘ ی ی ی ی ی ی Ә ی ی ی ی ی ی ٴ ی یی ی ی ی ی Ȫی ی јی ی ǘ ی ی ی ی ی ی : ی یی ی ی ی ی ۔

۱ ی: ی ٴ ی ی ی ی ی ǡ ی Ș ی ی ѡ یѡ ی ی ی ӡ ی ی ی ی ی ( ی : ( ی ۱۸/á ی ی۵/ ۳۴۰ ی۱/۵۱ ی ۲/۳۱۳ ی ۲/۳۱۵ ی ۲۴۶ ی ۳۴۶ ԓ ۱۳۵)

 ٴ ی :

ی ی ی ی ی ۔

ی ی یی Ȫی ʪǡ ی ی ʪی ǁ ј ی ی ǘی ی ʪ:

۔ (:)   ی ǟ ی ی ی ی ! (ی ۱/۷۵) ی  یی ی ی ی یی ی ی (ی ی ی ۵۰) ј ی ی ی ی ی ʪ (ی ۱/۷۵) ی ی ی ǘ ٴ ی یǡ ی ی ی ۱۳ƪ ی  ی И ٴی ی ۱۵ƪ ی  ی И ی ۔ (ԡ ۷ ۱۳۵)

۲ ی ی: ی ی ی ی  ی ی ی ی ی ٴ ی ی ʪ ی ی ی ی ی ʪ  Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ( ی یی: ی ۲۴۶ ی ۲/۳۱۶ یی ۲۱/ ۷ ۱۳۶)

ی ی ʪ ی ی یی ی ǁ ی ʪǡ ی ی Ȫی ی ی یǡ ی ی ی ی Ӂ  ی 捪ی  ی : ی ğ یی ی ی ی  یǺ ǟ ǡ یی ی ی ی یǡ ی ی ی  ی ی ǘ ی ی۔ (ی ی ی یی: ی ۱/۴۹۸ی ۱/۴۰۴ ۱/۴۰۵ ۲/۸۱ ی)

۳ Ș ی ی : یٴ Ș ی ی ٴ ی ی یٰ  یٴ ی ( ۴۰) ی  ی ی ǘ ی Ȫی  ی ǡ ی ی ϡ ی ( ۲/۳۳۴ И ۱/۵)  ی ی ی ی ی ʪǡ یޓ ʪǡ ی Ș یޓ  Ȫی ی ی ی ی ʡ ѡ یѡ ی ӡ ی ی ی ی ( ی یی: ی ۹/۲۷ ی ی ۳۵۱ ی ۴/ȡ ۲/۲۳۰ ی ۲/۳۱۵ ی ی ۳۲۵ ی)

ی ی  ᘪ ی ی  ᘪ ی ʪ ی یی ٴی ی ᘪ ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی : ی ی ǘ  ͘ Ҙٰ ی ی ᘪ ی ی ی ی ی ی ی Ә ی ی Ȫی ی ǘ ᘪ ی ی ی ی Țی Ǎی ی (ی ی یی: ی ی ۵/۳۵۱ یی ۳۶ ی ԓ ۷/۸ ۱۳)

۴ ی ی : ٴ : ی ی ѡ ی ی ی ی ٴ ی ј ی ی ۔

ی ی ی ی : ی ٴ ی ی یی ی ی ی ( ۵/ ۱۸۰ ی ی ۷۰)

۵ ی ی :  ʪǡ ی ј ی ی Ț ʪ ی ʪ ј ﷺ ی ʪ ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ј ی ی  ی ʪǡ ٴ ی ی ᘪ ʪ ٴ ی  ٴ ی ی ᘪ ی ی ۔

 ی ی ی Ȫی ᘪ ǡ ی ی ӡ Әی ی ی ی ۔ ( ی یی: ی ی ۳۴۶ ی ۲/۳۱۶ ۱/۲۹۱ ی ۲۵۲۸/ ۷/۱۳۹) ی ی ی ۹۰ ی ی ی ی ی ʪǡ ۳۰ ۳۱ ٴی ۳۴ ی  ی ᘪی ۔

۶ ی :  ی ( ۲/ ۳۳۵)  ј ی ی ی Ȫی ʪ ( ۳/۱۹۵) Ș ی ی  Ȫی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی  یی ی۔  ی ی ی  ی ٴی ǡ ی ی ی ی ʪ ی ی  ۔ ٴ ی ی ی ی ی۔ (ی ۱/۲۵۲ ۲/۳۳۵)

ﷺ ی Ȫی ǡ ی ی ӡ Әی یی ی یی ی ی ( ی : ی ۲/۳۱۶ ۱/۲۹۱ ی ۳۴/ȡ ی ی ی ۳۴۶ ۷/۱۴۰)

۷ ی ی : ی ٴ : ی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ی  ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی : یٰ ̪ ͘ ی ğ ی ی: ی ! ی ی ی یٰ ی ی ی ی ی: ǟ! ی ی (ی ی ی ی)

 ی ی ی ی ﷺ ی ی ی ی ( ی یی: ی ی ۶/۱۷۹ ی ۸/ ȡ ۱/۲۹۱ ی یی ۲/۸۰ ۱۲ ۱/۵۰ ی ی ۲۴۵ ی ۵/۲۴۰ ی ی ۵/۲۴۰ ۷/۱۴۱)

ی ی ی : ј ی ی ی ی ی (ی ) ی ᘪ ی  ی (ی ی ۵/۲۴۰) ی ی ی ی Ȫی  ی ( ۲/۱۳) ی ی ی ی ی ی ʪ ǐ ی ی ی ی ʪ۔ ǘ ی یی ی ی ی ی И ی ی ی ی یی: ی ۶۳ ۶۴ ۷۶ ۱۲۰ ۱۲۱ ۱۲۴ ۱۶۳ ۱۷۴ ۲۰۶ ۲۴۴ی ( یی ۷/۱۴۲)  ی ی ۱۹ ی ۲۰ ی ۲۲ ی ۳۰ ی ی۔ ( ۷/ ۱۴۲)

۸ ی ی : ی ی ی ʪǡ ی ی ی ی ی ی ʪǡ ی ј Ә ی ʪ یی ʪ۔

 ی یǡ ј ی ی  ی ʪǡ ی ی ی ی یی Ȫی ی ی ʪی ( ۱/ ۲۸۰ ۱/ ۶۰)

ٴی  ی ی ᘪ یѡ ی ӡ ی ی ی ( ی یی: ی ی ۱/ ۶۰ ی ۲/ ۳۱۶ ی ۲۴۷ ی ۱۸/ ۷/ ۱۴۲)

ی ی Ȫی ی ی : ی ј ﷺ ͘ ی ی ی Țی ǐی ᘪ ی ʪی (ی ی ۵/ ۳۴۱)

ǘ ی ی یی ی ی ۸۴ ۸۸ ۱۷۶ ۲۱ ۲ یی ی۔

 ی ی ی ی ǘ ی  ی ᘪی ۵۵ ی ی  ی ی ی ی ( ۱/ ۲۲۹ ۷/ ۱۴۳)

۹ ی ی ی : ی ی ی ی ی یǡ ٴ ی ی ј ی ی ʪ ی ی ( ۱/ ۱۷۵ ۱/ ۱۴۶) ٴی  ی ی ی : ی ӡ ی ی ی ( ی یی: ی ۲/ ۳۱۶ ی ی ۲۴۶ ی ۷/ ۷/ ۱۴۳)

ی ی ی ی ی ی ی ǐی ی ʪی ی ی ی ᘪی ʪی ی ی:

ی ی ی : ی ی ی ی ی ی ی ̪ ی ی ۔ ی ᘪ۔ ( ی ۱۸/ ۷/ ۱۴۳)

۱۰ ی ی :  ی ی ی ʪ  ( ۱/۲۲۹) ј ی ی ی ј ی ی ی ی  ی ی ǁی ی ی ی ی ی ǿ ی ی ی: ! ی ی ی : ی ( ۱/۱۹۵)

 ی ی ی ی ی یѡ ϡ ی ӡ ی ی ی ی ی ۔ ( ی یی: ی ی ۵/۳۴۱ ۱/۸۲ ی /۳۱۵ ی ۴/ ی ی ۲۴۵ ی ۱۹)

ǘ ی ی ᘪ ی:

ǘ ی یی ی ی ۱۵۷ ی ی ی یی ᘪ ی ٴ ی ی ی ǡ ی ی ی Ǔ۔ ( ۷/۱۴۴)

 ی ی ی ۱۱ ی ( ۱/۲۲۹ ۲۳۰ ۱/۱۹۵ ی ۱/ ۱۹۵ )

۱۱ ی : ǘ ی ی ی: یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی И ی ی ( ۲/ ۲۳۹ ۲۹۹) ی Ÿ ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ٴ ʪ ی ی ی ی ی ی ی۔

یی ی ﷺ Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ᘪ ی ی ᘪ ی ʪ Γ ( یٰ یی ۱۰/ ۱۲۶ ۷/۱۴۵)

۱۲ ی : ی ی ی ی ﷺ ی ی ᘪ ی ᘪ ʪ ی ی Ȫی ǁی ی ی ﷺ ی ی ی  И ی ی ی Ȫی  ی ی ی ۔ ( ی یی: ۱/ ۲۵۵ ی ی ۲۴۶ ی ۱۹/ ۷/ ۱۴۵)

۱۳ ی ی :  ٴ : ی ی ی ۔

ی ᘪ  ی ی ی  (ی ۱/۲۴۷ ۱/ ۲۵۵) ی ᘪ ی ٴ ی ᘪ ʪ Ȫی  ᘪǡ ј ی ی ͘ Ȫی ᘪ ( ۱/۲۵۵) ی ی ᘪ ی ی Ȫی ی (ی ۲۴۵)

ی ی ی ی یی Әی ی ӡ ѡ ی ی Ȫی ی ( ی یی: ی ۸/ȡ ی یی ۲/ ۸۰ ۱/ ۳۹۱ ی ѡ ۱/ ۵۳۲ ۷/۱۴۶)

۱۴ ی :

ٴ :

ی ی ی ی ی ی ی یǡ ی ی ی ی ۔

ی یǡ Әی ی ی ی ی ی ی ۔ ( ی یی: ۱/۲۹۱ ی ۲/ ۳۱۶ ی ی ۲۴۶ ۷/۱۴۶)

۱۵ ی ی ی : ی ی ј ی ی Ț ʪ ی ʪ ی ی : ǐ ی ی ی ی ǡ ǐ ی Ȫی ( ۱/۳۳۱۳۳۲)

ی ی ǁ ʪی : ی ! ی ! ی ی ی Ȫ ی ی э ی! ی ی : یی : ی ی ͡ ی ی ی 柡 ی ی ی ۔ ( ۱/۳۹ ۴۹۲)

 ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ᘪ : ی ی ᘪǘ ʪ ی ᘪ : ی ی ی ی ʪ۔ ( ی یی: ی ۲۱/ á ٴ ی ی ۲۴۶ ی ۲۴۵ ۷/ ۱۴۸)

 ی ی ی ۳۶ ی ی۔ (ی ۱/۲۴۸)

۱۶ ی ی ی : ی : ی ی ی ᘪ ʪ ( ۱۲) ی ᘪ  ی ʪ Әی Ȫی  ی ی ی ی ی ᘪ И ی Ȫی ᘪ ʪ ی ی ϐی ی ی ی ی ʪ ( ۱/۲۹۰)  ی ی ی ی ی ی یی Ȫی ی ( ی یی: ی ی۲۴۷ ی یی۲/۸۰ ۷/۱۴۸)

۱۷ ی ی : ی یی ی یی ی Ț ی ی ی ی ј ی ی ی : ی ی ی ی ! ( ۲/۵۸)

 ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی  ی ʪ ی ی ی ی ᘪ ʪ یی  ȓ ʪ ی ی  ی ی ی ی ی (ی ی۲/۳۶)۔ Ȫی ی ی ᘪ ( ۲۸۰/) ی Ȫی ی ( ۶/۳۶) ی ی ǁ ј ʪ ʪ : ی ̪ ᘪی ی ی ! ی ј ی ی ی  ی یی ی ی ییǘ ʪ ј ی ی ی ی ʪ۔ ( ۱۳/۱۳)

 ی ی ی ѡ یѡ ی ӡ یѡ یی ی ی ی ی ی ی ( ی یی: ۱/۳۵۹ ۳۶۰ ی ی۵/۲۴۲ ی ی۲/۳۱۵ ۲/۵۸ ی۸/ȡ ی یی۲/۸۰ ی ۴/ȡ ی ی۲۴۵ ی۲۰/á ی ۲۸۲ ۷/۱۵۰)

 ی ی ی ی۔ (۱/۳۶۰)

۱۸ ی یٰ ی :  Š ی ی ی یǡ  ی ی ی ی ی Әی ی ӡ ی ی ی ( ی یی: ی۱/۸۴ ۱/۲۹۱ ی ۲/۳۱۶ ی ی۲۴۶ ی۲۰/ ۷/۱۵۰)

۱۹ ی ی : ی ی ی ی ی ǘ ی ی ʪǡ ی ی ʪ ی ی ی۔ ј ی ی  یی یʪǡ ی ی ی ʘ  ʪ۔ (ی۱/۳۹۹ ۴۰۰)

ی ј ی ی ی ی ی ʪ (ی ۲۴۵) ǘ ی یی ی ی ی ی یی  ی ی : (ی:۱۹۲۰۱۱۴ ۲۰۲ ۲۱۳ ۲۱۴ ۲۲۳)

ی ی ی ی ʪی (۱/۴۰۶) ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی یی ǡ ی ی ی ی ی ی ی ᘪ Ȫی ٴی  И ی ی ی ی ی ی : ޡ ϡ ی یی یѡ یѡ ی ی ی ӡ Әی ی ی ی۔ ( ی یی: ی ی۵/۳۵ ۴/۶۹ ی۲۱/ȡ ی ی۶/۱۷۹ ۱۲ ی ۲/۳۱۳ ی ۴/ȡ ی ی۲۴۵ ی ۲/۳۱۵ ۱/۲۹۱ ی ۷/۱۵۲)

ی ی ی ۱۴ ی ی۔ (۱/۴۰۷)

۲۰ ی ی : ی ی ی ی ی ی ʪǡ  ی ی ی ʪی ٴی ی Ȫ ʪ ی ی ٴ ی ی Ȫی ی ی ی  ʪ  ǘ ی ʪ۔

 یǡ ی ی  ی Ԙ ی ی ی ی Ȫی ی ی  ی ی ʪ۔ (ی ۱/ ۲۶۴ ی ۱/۴۰۷)

 ی ﷺ ی ʪ یѡ ی ӡ ی ی ی ی ی ۔ ( ی یی: ی ۸/ ȡ ی ی ۵/ ۳۴۴ ی ۲/ ۳۱۵ ی ی ۲۴۶ ۷/ ۱۵۴)

ی ی ی ی ی ی ی ی :

ی۔ ی ی ی ی ی : یǟ ی Ԙ Ԙ ی ǐ ی ی ی یǡ ی ی ی ǐ ی ی ی ی ی Ǔ ی ی ی ͘ ᘪ ۔ ی ی ǁ ی ی ͘ ی ۔ (ی ی ۵/ ۳۴۴) (ی)

$ $ $

----------------------------------------

8-9 : 95 1432 ی ǐ 2011