اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
ڈاکٹر محمد حمید اللہؒ - روحانی شخصیت اور نظریات
: مولانا اختر امام عادل قاسمی
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامہ دارالعلوم ‏، شمارہ 10-11 ‏، جلد: 96 ‏، ذی الحجہ 1433 ہجری‏، محرم 1434 ہجری مطابق اکتوبر - نومبر 2012ء
: | شخصیات اور سوانحی خاکے | | اخلاق وآداب | | احسان وتصوف | | تعلیم وتربیت |
ǘ  - ی ی

ǘی - ی ی ی

 

: ی ی ی

 

ǘی ی ی ی ی ی ی ğ ʘ یٰ ی ی ی ʪ ی ݡ ی ʪ ی ی ی ی ی ی ј ǁی ̚ ی ی ی ی یǟ ی ی ی ی ی ی ی ʪ ۔

ی 䘪ی ی ی ی ʪ ѐی ی ǡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی Ț ی ی یی ی ǡ ǁی ی ی ی ی ی ϐی ی ی ی ی ی ی ۔

ییǟ:

* ǘ ی ی ی ی ی ی ǟ یی ی ی ی ʪی ʪ ی ی ی ی ی ی ʪی یی ی ی ی ʪی Ә ی ی ی ʪǺ ی ی ǘ ی ی یǐیǡ ǟ ۱۹۲۴/ ی یی ی۔

* ی ی ȍ یј ی یی ی ی ی ی ی یǡ ی ی ی ی ǘ ǁ ی ی ی ʪǡ ی ʪ ی ی ی یی ʪ ی ی ʡ ی ی ی ی۔

* ǘ ی ی ی ی ی ی ǟ ی ی ی ی ی ӊ ی۔

* ی ی ی ی ی۔

* ی ییӊی ی ی۔

* ۱۹۳۳ ی ی ییӊی ǘی ی ی ی ی ی ی ۔

* ۱۹۳۸ ی ی ییӊی ی ٴ یی ۔

* ۱۹۴۶ ی ی ی ی ۔

* ۱۹۴۸ ی ی ی ی ی ی ی ی ϐی ی ی ی Ț ی ی ʪ ی ی ی ی ی ی ϐی ی ی یی Ɗی ی ی јی۔

* ۱۹۵۰ ی ی ǘ ی ی ی۔

* ۱۹۸۵ ی ǘ یٰ ی یی یя ی ی ی (25000/=) یی ی ʪ۔

* (ی) ی یя ی Ȫی یǐی ʪǺ ی ی۔

* یی یی ی јی ی ی ی (۱۰۰) ی ی (۱۰۰۰) ی ی ᘪ۔

* ی یی یی ی یǡ ی یсی ی ی ی ی ی ی ۔

* ی (Introduction of Islam) ی ی ی ی ۔

* ی یǡ ی ی Țی Țی ییӊی ی ی ی۔

* ͘ ی۔

* ی ی ی ی ی ی۔

* ی ی ی ی ی ی․․․ ی

یی ی ̪یǟ:

ی ی ی ی ǐ ی ی ی ی ی ی с ی ی یǟ ی :

* ی Ȫی ی ی ی ی ی ی јی ی۔

* ǘی ϐی ی ی ی ی ȍ ی۔

* ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǁъ ی ϐی ی ی ی ی یٴ ی۔

* یی ǘ ی ی ǡ ǁ ی ی ی ی ی Ȫی  ی ی۔

* ۱۹۸۷ ی ͘ ǘ ی ی یя ی یǐیǺ ی ی ی ی یэ ӊی ی ی ی۔

* ی јی ی ǁ یی ی ᘪ ̪ ی ۔

۱۹۸۳ ی ̪ ی ǡ ی ی ی ی ʪǡ ǘ ی ʪǡ ی ј ǟ یǡ ۱۸۰ ییǟ ی ی ی ʪی ی ǁъ ی ǡ ǁъ ی ǘی ʪ ی ی ی یǡ ʪ ʘ ی ی ی ی ی ی ی ی эی ᘪ یǡ ی ی ǁ ǁ ی یǡ ی ǘی ʪ ᘪ ʪ:

ی ی 柡  ی یǡ ی ی ǁ ǁъ ی ʪǺ ی یی Ǎی ی ی  ی Әǡ یی ی۔

یی ی ی Ȫی ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ۔

ᘪ ی ǘی ی ی ی ی یǡ ی эی ی ی ǘ ǁ ǡ ی ݘ ی یǟ ی ی ǁی ϐی ی ј 柡 ی ی NJ ی ی Ϫیی ی ʪی(www.dr.h.com)

ی ی :

ǐ ی ی یϐی یٰ Ȫی ی ی ȍǘ ǘ ی ی ی ی ʪی ی ی ϐی ǁ ی ی ی ی ی ی ی یϐی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ϐی ی ی ی ی یǟ ی ی ی ʪیǟ ̪ ی ی ی ی ی ϐی ی 柡 ǁی ی ǁی ی ی ی э ی ǁ ی Ȫی ی ʪǡ ј ʪǺ ی ی ʪǡ ǁ ی ی ی یǺ ی ی ǟ یǡ ی ی ѐی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی ǁ ی ی ʪǡ ی ی 捪 ی ی ی ٴ ی ǟ ʘ

یٰ ی ی:

ی ی ی ی ی یٰ ی ی ی:

ی یٰ : ٰ یٰ ( ی ی ی ی ۱۸ ی یی ۳۶۷ ی ی ۱/۶۰ یɡ ی ی ۱/۴۱ ی ۱/۴۶۷)

: یی! ی Ȫی  ی ی ی ی 捪ǡ  ی یǿ ی ی ی ی ǡ ی یی یٰ ۔ ( ی ی ی)

ǘ ی ی ی ی یی ٴ ϐی ی ی ی ی ǁ ȍیǡ یٰ ی ی јی ی ی ی ی ی Ȫیǟ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی Ӎ ٴ Ț ی ی Ԙ یٰ ی Ә

ی :

ǘ ی Ȫی ی ی ј ی ی ی ی ѐ ʪ ی ʪ یǟ ͘ ی یی揁ъ ј یǐیǡ ی ی یی یی یǡ ی ݘ Ә ʪ ییی ʪی ی یی ی ی ی ʪی ی ʪ ی ی ی ی ʪ ۱۳۶۳ ۱۹۴۳/ ۔

ی (۱۲۳۸ ۱۸۲۲/) ی ی Ț ʪ ی ی ی ی ۳۰ ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی  (۱۲۸۰ ۱۸۶۳/) Ȫی Ț ʪ ی ی ی ᘪی ͘ǟ ǟ (۱۲۷۲ ۱۸۵۵/) ͘ ی ی ӊ ۔

یٰ ی ی:

ی ی ѐ ی ی ی ی ی ی Ϙی ی ی (۷۷۶-۸۳۵ ۱۳۷۴-۱۴۳۲/) ʘ ( ی ی ی ی ٴ ǘ ی ی ی ی ی ۷ ی ی ۲۰۰۴/) ј (ی) ی ی ی ی ی ʪǡ ی یٴ ی ی ی ی ˜ ی ی ʪی ی ی ی ی ی ( ی۳/۲۱۹ ی ی ۱۹۷۸/ ۳/۱۰۵ ۱۷۱۷ ۲/۸۱ јی ۴/۷۵۲ ۷/۱۹۳)

ی ǁ Ț ʪ ʪی ی ی ی ی ی ی یی یی یٰ ی ( ی ی И ی ی یǐی ) ی ݡ ی ɡ ی ی یϡ ی ͘ ی ( ی۳/۲۱۹ ی ی ۱۹۷۸/ ی ی ۲/۳۱۰ ɡ ی ۷/۹ )

ی ی ٴ ی :

ی ی ی ی ی ( ۵۶۰ ی - ۲۸/ی ی ۶۳۸) ٴ Ѻ Ț ی ʪ ی ی ی ی ј ͘ ی ᘪی۔

ǘ ی:

* ̪ Țی ی ǘ ǁی Ȫѓ ی ی یٴ ی ǘ ی:

ی ی ی ی ی یی ʪی ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ϐی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ͘ ی ی ی یʡ ی ی ǐэ ی ی Ә۔ ( Ȫ ۱۸۳-۱۸۴ ی Ș ی)

ی ی ی Ә ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی ی یˡ ی ی ی ی ی ی ʪی ی یǟ ی ی ͘ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی یǐیǡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ԙی ی ی ی ی ی ǁ ǁ ی ی ی ی ͘ ی ی ی ۔

ی Ȫی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی э Ȫی ی ی ی یی ی ی ی Ȫی ی ٴ ی یی Ҙی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ә ی ی ۔

ی ی ی ی ی ی ی :

یǘ (ی ی ۱ ۲۷ ی ۵۰ ی ی ی)

: ǘ ی ی ی ی ǐ ی ی Ә ی ی ۔

ی ی ی ǁی ʺ ی ی ǁی ј Ә ی ϐی ی Ә ی ǐ ی ی ی ی ی ی ǡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی ی ٴ ی ϐی ی ی ی ی ی یی ی ی ی یǟ ʘ Ȫی ǁ Ȫی ٴ ٰی ی ی ی ی ی ی ( ) ی ی ی ی ی ۔

ی ǘ ی ی ی ی ی ی ۔

* ی ǘ ی ʪ ی ی ی ʪی ی ی Ә ʪǡ ی Ȫی ј ی ی ی ی Ȫی ی ی ی Ț ی ی ی ی ϐی ی ی ی Ȫ ی ی ی ی ی ی ̪ ی ی ی ی ی Ԙ ی ی ی ʪ ݘ ی ی ی ی ی 䘁 ی ی ی ی ǘ ݘ ʪ یǟ ݘ ی ی Ȫی ʪی ی ی ی Ȫی ی یٰ ʪی ٴ ٴ ی ʪ ی ی ی ی ʪ۔

ی ی ̪ ی Ȫ ی :

ی :

* ی ی ی ی:

ی ی ی ی ǡ ی ϐی ی ی ی یی ی с ی ی ͘ ٰی Ӎ ǡ ی ی ǡ ی 易 یʓ ی ی ی ی ی ی ی ی Ǔ۔ ( ۱۸۲)

:

* ی ی ی ی ٴ ی ی ϐی ی ی ǘ ی:

ی ی ǁ ǁ ی ی ǐ ǁ ی ی ی ی ی ی ی ϐی ی ی ی ͘ ی ی ی ی ی ͘ ی ی ی ( ۱۸۲-۱۸۳)

ی :

ی ی ی ی Ȫی ǘ ی ј ی ی:

ǁی ǁی ی ی ی ی یی ی Ә ی ی јǡ ی ǡ ی ی ی И ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی Әی یی ی ی ی یǡ ی ی ʪی ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ʪی ییъی ی ̪ 捪 ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی یǡ ی ی ی ی ی ̪ ی ǘی ی ی ی ی Ԙ ی ی ی ʪ ی ی ی ی ѐی ی ی ی ʪ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǡ ی ی ی Ȫیǡ ی ̪ یǡ ̪ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǁ ی ی ی ј ی ʪǡ ی ʪی ی ی NJی یی ی ی NJی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ی ی یی ǁ ی ی Ȫ ی ی 捘 ی ی ی ی ی ǘی ʪ ی Ȫی ʪ ی Ȫی Ȫی ی ی Ȫی ی ǁی ی ی ی ی ʪ۔ ( ۱۸۳)

ی ǁی ͘ ی ی ǘی ی И ی ی ی ј ʪ ی ی ی ی ی ی ی ʪ :

* ی ی Ϫǐ ʪ ی ی ʪی (۲۰۰۰) ی ʪ۔ (ی ی ی ۱ ۳۸۳)

* ی ی ʪ ی ی ی ی ی ی یǟ ی ی ی ی (ی ی ی ۵ ۲۱۰)

* ی ی ی ǘ ی ʪ (ی ی ی ۵ ۱۵۷ ی یی ۷۱۹)

* ی ی ی یǟ ی ی ʪی (۱۲۰۰۰) ی ی ʪی ی Ǎ ʪ Ǎ ی ی۔ ( ی یی ۷۲۰)

ǘ یی ی ی ی ی :

* ی ی ی ی (ی ی ۱ ۷-۲)

: ی ی ǁ ی ی ی ʪ ی ۔ ( ͘ ی ی ۱ ۴۴۶ ی ۱۴۰۸)

ی ǘ ی ̚ ی ̪ ی ی ی ǁ ی ی ی ی یی ٴ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ϐی ی ی یǟ ʪ ǘ ی ی۔

***

--------------------------------------------------

10-11 : 96 ی 1433 ی 1434 ی ǘ - 2012