اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
دارالعلوم دیوبند کا نصاب تعلیم اور نظام تعلیم و تربیت
: مولانا شوکت علی قاسمی بستوی
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامہ دارالعلوم ‏، شمارہ7، جلد: 91 ‏، جمادی الثانی 1428 ہجری مطابق جولائی2007ء
: | احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند | | مدارس ومراکز اسلامیہ |
ی ی ی ی

ی ی ی ی

 

: ی ی ی ی ی ی

 

ی ی ی ی ʪی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ʘی ی ی ʘی یѡ ʘی ʘی ȡ ی ی ی ی یݡ ٴ ی ی ی с یی ی ی ی ی ی یی ی ی Ȫی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی Ȫی ی ۔

ی ی یی: ǘ ی ی ј ی ی: (۱) ی (۲) ی۔ یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یˡ یѡ یˡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی : ی ͘ɡ ی (۱۹) (۲) یی ی ی ی: (۱) ی ی ی (۲) ی ی ͘ (ی ) ی ی ی () ی۔ ی ی ی ی یǐی ی ی ی ی ی یǐیǡ ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی: ی ۶ یی ی ی ٴ ی ی یی ȡ ی ی ی ӡ ی ǘ ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی یϘی ی ی Ȫی ی ی Ț ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ʘی ǟ ǘ ی ی ۔

ی ی ی ی ی ی یϘی ی ی ی ی ی ۶/ ۱۸۷۲/ ی ی ǁی ی ی ی ی ی ی: ی ی ی ی ی јی ی یی ی ی ʪی ی ѡ یی ی یǐی ی ی ی ی ی ی یǟ یی ی ی ی ی ی۔ ٴ ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی ǐ јی ی ǘ ی ی ی ی ی ی ی۔(۲۰)

ی ی ی ی ی ی ی ی ی јی я ۔ یی یǐیǡ ј یǡ јی Ȫی ی ی۔ ی ی ǁی یʡ ی ی ݘی ی ی ی јی Ә ی ۔ ۔ Ț ی јی ͘ јی я ی ی یی ی یی ی ј ی ǟ ݘ ی ݘی Ț ی ی ی ی ی ی я یϡ ᘪٴ ی ϡ یϡ ѡ ی ی یϡ ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ǘ ی ی ǘ ی ی јی ی ǘی ی ی ۔

ǘ ی ی ی ی ی ی ی (ی) ی ی ی ی یϘی ی ǟ ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی Ȫی ی Ә یǟ ی ی јی Ȫی یی ی ی ی ǟ یی ی ی Ȫی ی Ȫی ی۔

یی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی Ȫی ی ۔ ( ۱۲۹۰:۱۱۲ ٴ ۱۴۱۵) ی یǍ ی ǚ ی ی ی یی ییǟ ی ی ی ی ی ϡ ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی 捘ی ǐ ǘ ی یǐی ی ϓ ј ی ی ʘ ی ǘ ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی یǟ ی ی

Әی ی ی јی

ی: ј ǘ ی ی ی ی ی Ґѡ ی 柡 ی ј ی ی ʪ ی ǘی ی ی۔

(۱) یی ی ی ی یǐی ۔ јی ǡ ǘ ی ی Ә ی ʪ ј Ә ی ی ی ی ǁ ی ǘی ی ی ی:

Ә ی ی ی ی ی ی Ȫ

ی ی ی ̪ ی ی

ی ͘ی Ȫی یی ی ی ی ۔

(۲) ی یی ј ی ǘ ی ی ی ʘی ی Ә ی ی ی ی ی یی ی یی ی ʘی ی Әی۔

(۳) ی ی یٰ ی ی ی ی Ȫی ی ی ǘ ی ی ی Ә јی ǐ ی ۔

(۴) یǐی یی ی ی ی ј ی ی ی ی ǁ ی ی۔

(۵) ی ی یی ی ی یی یی ی ی ʘی ی ی ی۔

(۶) ی ʪ ی ی ی јی ی ی ی ی ی ی ی ʡ ی ی ی ی ی ی ی یʡ ѐی јی ȍ ی ǘی ی ی ی ۔

(۷) ј ی ی ی ی ی ̪ی ۔

(۸) ʡ ی ی ǘ ʘ ј ۔

(۹) ی ȡ ی ј јی۔

(۱۰) ی ʪ ی ی Ԙ ی ی ی ی یی ی ۔

(۱۱) ی ʘی ی ی ی یی ی ی ϐی ی ۔

(۱۲) ی ی ی ی ی ۔

(۱۳) ی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ی ی Ț ی ۔

(۱۴)ی ی Ǎ Ӂ ی ۔

(۱۵) ی ی ۔

(۱۶) ی ʘ ی ی ی ۔

(۱۷)ی ی ی ی ی ی ی ی Әی۔

(۱۸)ی ی یٰ ی ϡ ی یѡ ی ڡ ی ی ی Ӂی ј ۔

(۱۹) یٰ ی ј ی یٰ ی ی ی ی۔

(۲۰) ی ٴ ی ی ʘ э ی ی ی ی ی ۔

(۲۱) ی ی ی ی ی ی ۔

(۲۲) ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔

ی: ی ǘ ی ʪ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ͘ی ǘ ٰ ی ی ۔

ی Ә ی * ی ی ی

ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی یǟ ј یʡ ј ی یی ʪ ی ی ی ی یǟ ی ی ی ϡ یٰی ی ʪ ی ی ی ی ʘ ی ʪǡ یǟ э ʪ И ٴ ʪ۔ (۲۱) ی:

ی ی ی

ʪ ی ѐی

ی ی ی ی ی NJی ی ʪی ی ی ی ی Ț ی ی ی ʪی ی ی ی ی ǡ ی ی ʪǡ ǟ ی ی ی یی ی ʪی ǟ ی ʪǡ ǟ یٰ ی ی ی ݘ ی یʡ ی ǐی ی ی ʪی ǟ ʡ ʪǡ ǟ ی ڡ ی ϐی ی ی ʪ ǟ ی ی ی ی Ȋی ی ʪی ی ی ϡ ǁ  یٰ ی ی ʘ ǟ ی ʪ ی ی ی ی  ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی۔(۲۲)

ی ی : ی ی ی ی ی ʡ ی ی ی ʡ ی ٰی ی ی ʡ ی ی јی یی ی ی ی ی ѐ ی ی ی یʡ ی ی ی ی ی یʡ ی ʡ ی ی ی ȡ ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ۡ یٴ ی ی ی ی ی ی ی یی یی ی ی ǁی ی ǘ ی ی یی ی ی ی ʘ ی ی ی یٴ ی ۔

یٴ

ی ی ی ی ی ی ی Ӂ ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ٴ Ґ یǟ ی ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ی јی ۔

ی یی یی ی ی ی ی ی ی ی ͘ی ی ʪی ی ی ی ʘ ی ی ی ی ی ی ی Ϫی ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی یъی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی Ϫی یی ی یǟ یی ی ǘ ی ی ʪی ǘی ی ͘ی ی ی یی ی Ҙی ȡ ی ی ǟ ی ݘ ی یǟ ی ی ی ی ی ی ی Ϫیی یی ی ی ی ی ی یъی ی۔

ٰƘ ی ی * ی ی

: ی ی ی ی ی یʡ یی ی ی ی ی یی ی ی И ی ی ی ǁ ی ی ی ی ϡ ی ی ی ی ی јϐی ی یی ی ی ی یی یی ی ی ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی یǡ ی ی ی ǡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی 柡 ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۱۴۱۵ ʘ ی ی ی ی ییǟ ی ی ی ǁ ی ی ی Ȫی ی ی ی ی Ȫی ǁی یی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی ǐэ И ی ی ی یӘ۔ ی ی یی ی:

ی ی ی ъ ی ی ǡ ی ی ی ی ی ی ݘ ی ۔

ی ی ݘ ی ۔ ی ی ъ ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ʪ ی ی ی ǘ ی یϡ ی Ȫیǡ یǟ ǘ ی ј ǁ ی ݘ ی ی ی Ȫی ی ی ی یی ی ی ی ی ј ی ی ی ی ی ی ی ی ی یʡ ی یی ی یʡ ی Ρ ی یی ی ی ʪ ی ǟ ی یʡ ی ǘ ǘ ی ی ی یʡ ی ی ی ی ی ی ی یی ی ǡ ی ی ی ی ǘ ی ی Ȫی ۔

:

(۱)ی ی یی ی ی ی ی ی یی ʪ ʘ ی ی ی јی Ә ی ی Ȫی јی я ی ی ی ǘی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی Ȫی ی ی یی ی ʪ یی ی ی Ә ۔

(۲) ی ی ی ی И ی ی ی ۔

(۳) ی ی ی ی И ی ی ی ی ی ی۔

(۴) ی ی ی ی ی ی ی ᘪ ی ǘ ی ۔

(۵) ی ی ی ی ۔

(۶) ی ی ی ی یی ی ی یی Ȫی ی Ә ۔

(۷) ی ی ی ی ی ی ی ی ٴ ی ۔

(۸) ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ᘪ ی یی ی ی сی ی ی  ј ۔

: Ǎی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یʓ ۱۴۱۵۱۶/ ۱۴۲۸ یی ی ی یǡ ی јǐی ʪ۔ Ȫی ј یی ی Ǎی ی یǟ Ȫی ی ی :

(۱) ی یǐی ی ی И یǐی ی ی ی یǐی ی ی یǐیǡ ی ی ی ʪی Ǎی یǘ ی یی یی یی ʪی ی ی ی ی ی ی Ԙٰ ی ʪی Ȫی ی ی ٴ ی Ԙٰ ی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ԙٰ ی ی Ԙٰ ی ی Ȫی ی۔

(۲) ی یǐی ی ی ی یی ی ی ی ᘪی ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ی! Ǎی ی ی ی ی ی ی ی ǁ ی ی ی ۔ ی Ȫی ی ۔ ی ی ی ی ᘪی ی ی ͘ ی ی ی ی ی ی۔ ی ̪  ی ی ی ̪۔

(۳) ی ی  ی ی ی یǘ ۔ ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی یی ی ی ј ۔ ی (ی) ی ی ی ǘ ی ی ی ی ی ی ј јی۔ یی ی ǘ ј ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ۔ یǟ ی Ȫی ی ی ی یǟ ی ی ̐ ی ی یی ی ی ی: ی ی ی ؓ ǁ ی ǁ ی ی ی: یی ی ٴی یϡ یǓ

ی ی ی ی ی ی یӘ ۔

(۴) ی ی ی ی ی ی ی ی : ی ی یϿ۔ Ǎی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ̪ ی ʪ ی یǟ ی ی Ȫی ی ǁ ی ی ی ی ی ی Әی ی ی ی ̪ Ȫی Әی۔ ی ی ی ی ی ۔ ی یی ی ی ʪ ی یٴ ی ی ی Ț ǡ ی ی ǟ یی ی ی ی : ی ی ی ی ی۔ ی ј ی ʡ ی ی ی ی ی۔ ی ی یǡ ی Ǎی ی Ȫی ی ʪ ی ی ی ی یی ی ی ی ی ۔ ǘ Ȫی ی یی ۔ ǐ ی ی ی یی یی ی یی ̪ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ǁ ی ی ی ی ی ی یی یی ی ی ǟ ʘ ی یی ی Ӂ ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ۔

$ $ $

ی:

(۱) (:۱۵)۔ (۲) / ۔

(۳) ( ی:۸)۔ (۴)ی :۷۲ :۱۔

(۵) ی یϡ:۱۔ (۶) ۱/۳۷۔

(۷) ی :۳۶۰۔ (۸) ѡ:۵۵۱۔

(۹) ی ی :۳۲۔ (۱۰) ی ی۔

(۱۱) :۱۷۱۔ (۱۲)یی :۱۳۴۔

(۱۳) ی ی :۳۱-۳۲۔ (۱۴) ی یʡ:۳۵۷:۱۔

(۱۵)یǍ ۱۴ ی یʡ:۱:۳۶۰۔ (۱۶)یϡ ѡ:۱۴۵۔

(۱۷) ی ی یʡ:۲۴۲:۱۔ (۱۸) ی:۶۲۔

(۱۹) Ԙٰ یݡ:۳۵۔ (۲۰) ی ۱۲۹۰:۱۱۲۔

(۲۱) ی :۵۶۰۔ (۲۲) یی :۹۳۔

$ $ $

______________________________

7 : 91 ی ی 1428 ی ی2007