اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
امام ابوحنیفہؒ نعمان بن ثابت حیات اور کارنامے
: مولانا محمد نجیب قاسمی سنبھلی
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامہ دارالعلوم ‏، شمارہ 12 ‏، جلد: 96 ‏، صفر 1434 ہجری مطابق دسمبر 2012ء
: | شخصیات اور سوانحی خاکے | | اخلاق وآداب | | علوم و فنون | | تبصرہ وتعارف کتب |

ی

ی

 

: ی Ȫی ی ی

 

ی ی ی ۔ ۸۰ ی ی ی۔  ی ʪ۔ ʪ  ی ی Țی ʪ۔  ی ǘ ʪ۔  ȍ ی ی ی ی ی   ی ی ј ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔

 ϐی ی ی ی ی ی ی ی ی  ی ی ی ی ی ی ی یؒ (۱۷- ۱۰۴) -ی ی ی ی ی ی -  暘 ی ی یǺ  ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔  ی ی ی ی ی ی۔

ی ی ی ی ی ی ی یǺ ی  ی ǁ Ǻ  ی ی ی ی Ә ی ۱۴۶ی ی  ی ی ی۔ ی ی ی ی ی Ȫی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی ی یٴ ی۔ ی ی ی ǐ۔ ی ی ی ی ی ۔ ۳۷۵ ی ی ی Țی ی ی ی Ȫی ۔ ۱۵۰ ی Ț Ț ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی ǁی ی یǺ ǘ یٴ ǁی ی ی ی ی Ә یی ۔

ی ی ǘ ی ی ی :

ی ی یی ی ی (۸۴۹-۹۱۱) ǁی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی : ﴿ǐ ی ی ی Ȫی ی ی ۔(ی) ǐ ی ی Ȫی ی ی ی ǁ ۔ () ǐ ی Ȫی ی ی ۔ (ی) ǐ ی ی Ȫی ی ی ۔ (ی)﴾ И ی ی ی ǘ ی ی ی) ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ۔ ی یی ی ی (۹۰۹-۹۷۳) ǁی "ی ی ی ی" ی ی ی ی ی یی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ʪ۔

﴿﴾: ی ی ی Ә ی ʘ ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی یǘ ی ٴ ݘ ی И ی ۔

ی ی ی:

ی ( ی ی ی) ی ی ی ی ی ٴ ی ی ی ی ۸۰ ی ی ی ی ǟ ٴ ی ی ʪ ۔ ی ʪ ۹۰ ی ۹۳ی ی ۔ ǁی ی ی ی ی ی ی ی ٴ ی ی ی۔ ی Ȫی ی ی ٴ ی ʪ۔

ی ی ی ی ی " ی ی ی " ی ی И ی ی ی ی ی ی ی ی ٴ ی ʪی۔

ǘ ی ( ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی И ی) یی ی ی ی ۔

ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ۔ ی ٴ ی ی ی ٴ ی ی Ȫی ی ی۔

ی ی ی  ی ی ی ی ی ی ٰ И یٰ ی (ٴ ی ۱۰۰) ی ی ۔ ی ی ǘ ی ی ی ی ی ی ۔ ی ǘ ی ی ǁی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی Ǎǡ ی ی ی ی ی ی ۔

ٴ ی ی ی:

ی ی ی ی۴۷۸) ی ی ی ی ی ی ٴ ی ی ی۔ (۱)  (۲) یی  (۳)  (۴) ی  (۵)  (۶) ۔

﴿﴾: ی ی ی ۸ ٴ ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی- :

ی ی  ی ۱۷ ی ی یǡ ی ی ی۔ ی ی ی ǟ ȪیǺ ǘ ی ی ی ی ی ی۔ ٴ ی ی ی یی ʪی ٴ Ȫی ی ی ʪ۔ ǘ ی ی ی ی ی: (یی ) ی ․․․․ ǘ ی ی ی ʪ ی (یی ) ی ․․․․ ی ی Ȫ ی ۔ ی ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی۔ ٴ ی ی ی ǐ ی Ȫ ی۔ ٴ ی ی ی یی ј ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʘ ۔ ی ی ی ی Ȫی ی ǐ ی۔ ی ی ی ی ی ۱۸ ی ی ی ی ی Ȋی ی۔ ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ј یی ی۔

ی ی ی ی ی:

ی یؒ (۶۱-۱۰۱) ی ی Ș ۱۲۰) ی۱۲۵) ی ی ی ی ی Ԙ ی ی یǺ ʘ ی ی ی ی ی ی ی ʪی۔ ی ی ی ی ی ۔ ǘ ی ی ǁی ی ی ی ی ی ᘪ ی ʪǺǘ ی ی ی (ی ی ی ی ʪ) ی ǘ ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ᘪ ی ʪی۔ ی ی ی ی ј ی ی Ԙ ی ی ʪی ی یی ی ی ǘ ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ʪǡ ی ی ʪ ی ی (۹۹- ۱۰۱)ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ʪ ی ی ی ی ی یی ی ی ʪی۔ ی ی ی ی ی Ȫی ی ʪ۔ ی ی ј ʪǡ ی ی ی ی ʪ ی ʪی ی ی ی ٴ ی ی ی ʪ ی ی ی ٰ И یٰ ی (ٴ ی ۱۰۰) ی ی ۔

ی ی ی ی ʪǺ ی ی ی ǘ ی ی ۱۳۰۰ Ȫی ی ۷۵ ی ی ی ی ǘی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی (ی ی) ی ی ی ی ٴ Ȫی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی یٰ ی ۔ ی ی ی ی ۲ ی ی Ȫی ی ی ۳ ی یی ی ی ی ی ۲۲ ی ی ۲۰ ی ی ی ǐ ی ی ی۔

۸۰ ۱۵۰ ʘ ی ͘ ی :

ی ی ۸۰ی ی ی ی ͘ ی ی ۸۶ی ی ǡ ی ی ی ۔ ۱۰ ͘ی ۹۶ ی ی Ȫی ی Ȫی ی ی ۔ ۳ ی ͘ی ۹۹ ی ی ی Ȫی Ǻ ی ی ǁی ی ǁ ی ј ی ی ی Ȫی ی Ȫ Әی۔ ی (۹۹-۱۰۱) ǐэ ی Ǻ ی ی ی ی ی یٴ (ǟ ی) ی۔ ی ی یی (۱۹-۲۱) ʪی۔ ی ی ی ی ی ی ی ی э ی ی ی ǁی 䘪 ی ۔ ی ی ی Țی ͘ (ی ) ی۔ ی ی ی ی ͘ ی ʪǡ ی  ی ۔ ی  ی ۔ ی ی ͘ ی ی یی ی ی ی یی ʪǡ ی ی یǺ  ͘ی ی ی ی ی ͘ ی Ǎی ʪ۔ ی ۱۴۶ ی ی  ی ی ی ی یǺ ی ی ی Ȫی  ی ی ی ی ی ی ǟ Ȫی  ی ی ی ی јی ی ی ی ی ی ی۔ ͘ ی ی یǺ ۲۰ ی Ȫی ی (ی ی ۱۳ ۳۲۸)۔ ۱۵۰ی ی ی ی ѐ۔ ی ی ی ј ی ʪ ی ی ʪ۔ (ی ۱ ۵۹)

ی ی:

ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ی 柡 ی ی ی ی ǐ ۱۸ ی ی ی ی ی ی ی ϡ ی ی ی ی ǁ Ț Ț ʪ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ț Ț ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ǐ ی ی Ț Ț ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی Șی ی ی ʪی ی ی ی یˑ ی ی ی ی ی ی ʪǡ ی ی ی ی۔ ی ی ʪ ʪ ی Ȫی ʪ ۔

ی ی ی ی:

ی ی ی (ی ی ٴϡ ی ی یی ی) ی ی ی۱۵۰ ی ی۔ И ی ی ی ی ی ی ی ʪ ی ǘ ی ǐ ǐ ی۔ ی ی ی ی ی ǐ (ی ی ) ی ی ی Ԙ ی ی ʪ Ȫی ی ی۔ ی ی ی ی ی И ی ی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ی ی јی ی۔ ی ی ی ی ی یǡ یٰ ی ی۔

ی :

ی ی یǡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی:

ی ی ی۱۲۰): ی ی ی ǐ ی ی ی ی ۱۸ ۔ ۱۲۰ ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی Ȫی ی ǐ ی۔ ی ی ی Ȫی ی ی۔

ی ی ی Țی ʪی ی ی ی۱۱۰) ی ʪی یǟ Ȫی ی ی Ȫс ی۔

ی ی ۱۱۴): ی ی ی ی Ȫی ی Ȫс ی۔ ی ی ٴ ی ی ʪ۔ ی ی ی ی ǐ ی۔

ی ژ ی۱۰۴): ی ی ǐ ی۔ ی ۷۰ ی ǐ ی ی Ȫی ی ی۔ ی ی ی ی۔

ی ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ʪ۔ ی ٴی ی ی ی ǁ ی ی ی ʪی۔

ی ی Ȫی ی ǘ ی ۔

ی ی ی ی ی ی Ȫс یǺ  ی ۵۵ ی۔ ی یی ی ی ی ǘ ̪ ̪ ی ی۔ ی ی ی ی ͘ ی ʪ ی ی ۷ ی ی ی ی ј۔

ی :

"ی ی ی ی " " ی ی " ǁی "ی " ی ᘪ ی ی ʪ یٴ ی ͘ ی ی ʪی۔ ی ی ی ی ی۔ ی ی ʪ ی ی ی ی Ȫی ی ǐ ( ی ǐ) ̪ ی ی Ǻ ۔ ی ǐ ی ی ǁ ی ی ј۔ ی ی یی ی یییٰ ی یییٰ Ҙی ј ی ٴ ی ی۔

ی ی۱۸۲):  ی ی ی ۔ ۱۱۳ ی ۱۱۷ ی ی ی ۔ ی ی ی ی یی ی ј Ԙ ی ʪǺ ی ی ј ی ی۔ ʡ یی ی ی ی ی ی ی ی Ț ی ۔ ی ی ی ی ی ی ۔ ی ͘ ی ی ۔ ی ʪ ی ی ی ی۔ ی ی Ȫی یǺ ی ی ϐی ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی۔ ۱۸۲ ی ی۔

یی۱۸۹):  ۱۳۱ ی ی ی ی ǟ Ț Ț ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ی ǘ ی ی۔ ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ۔ ǐ ی ی ی И ی ۔ ی ی ی " " Ȫی ̐ ۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی ی۔

۔ ی۔ ی۔ ی۔ ی ی۔ ی ی۔

۱۵۸): ی۱۱۰ ی ی ی ۔ ی ی ی ʪǡ ی ی ی ی ی ی ی ʘ یی ۔ ی ی Ȫی ۔ ی ǐ ی ی  ی ی۔

یییٰ ی ۱۹۸):  ۱۲۰ ی ی ی ۔ ی ی ی ( ی ) ی ی ۔ ی ʡ یییٰ ی ی Ԙ ی۔ یییٰ ی ی ی ی ۔

ٰ ј ۱۸۱): ی Ȫی ی ǐ ی ی۔ ی ی Țی ی یǟ ʘ ی ٴی ی ی ۔ ۱۱۸ ی ی ی ۱۸۱ ی ی ی۔ ј ǐ یٰ ی ی ی ی یی ی ی Ț ۔

ی :

ی ی ی ی ی ی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ͘ ی ۔ ͘ ی ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی ی ۔

̪ ی ی ی јی ی ی ی 柡 ی ی ی ی ی ٴ ی ۔ یٰ ʪ ǁ ی ی ۔ ی ی ی ǐ̪ ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ǁ ی ј ј ۔ ی ی ǁ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪی۔

ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی ی ϐی ی ی ٴ ی ʪ۔ ی ی ی ی ی ی ی ʪ۔ ی ی یی ی ǐ ی۔ ʪ ی ᘪ ی ییǡ یی ی ی ۔ ی ی ی ی ی یǟ ʘ ی "ی " ۔ ی ی ی ی ی ی ی ʪ ǐ ی ј ʪ۔ ی ی ی ǁ ǐ ی Ԙ ی ی ی ی یǡ ی ی Ȫی ی۔ ی یی ی ی ی ی ی ̪ ʪ ی۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪ ی ی ی Ԙ ی ی ی۔

﴿﴾: ی ی ی ی ̪ ی ۔ی ی ی ̐ И Ȫی ʪ ۔ ی (ی ی ٴϡ ی ی یی ی) ی ی ی ی ǐ ی ی ی ʪ۔ ǐ ی И ی ǁی ی ی ی ی ی ی ی یǿ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ϫی ی ̪ ی ی ی ی ی ۔

﴿﴾: ی ی ی ی ͘ ( ی ی ͘) ۸۰ ی ی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی۔

ی ی ی:

ی ی ی ی ی ی ǐ Ǔ Ǔ ی ʪ ی۔ ی ی " " ی ی ی ی ی ʘ ی ی ی ی ʪی۔ " " ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی " " ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی۔

ی ی ѓ ی ی ی ی ی ی ᘪ ی ی ی ϡ یݡ ی ی ی۔ ()

" " ی

" " ی ی ی

" " ی

" " ی ی

ی ی:

ی ی ی ی ی ی ی ی  ی ی ј ی ی یǡ ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ی ی۔ ی Ț ی ۶۶۵) ی ی Țی ی یϓ ی ۔

ی ǐ ی ی Ȫی ی ی۔

۔ ی۔ ی۔ ی۔ ی ی۔ ی ی۔

ی یٰ :

ی ی ی ی ʪ یٰ ی ی ϐی ی۔ ی یٰ ی ʪ۔ ی ی یٴ ی ی ی ی یی ی Ț ʪ ی ی ی ی ی ʪ۔ ی ʪ ی ی ǁ ǐ ی ی ʪ۔  ۵۵ ی۔

ی ی ی :

* ی ۱۵۱) ی ی ی: ی ی ی۔ ( ی ۱۸)

* ۱۵۳) ʪ ی Ԙ ی ۔ ی ی ۔ (ی ۱۴ ۳۲۸)

* ی ی ۱۵۷ ) ʪ ی یی ی ʪ۔ ( ی ۹۰)

* ٴ ی ۱۶۰) ʪ ی ʪ ی ی۔ (ی ۳۲)۔

* ی ی۱۶۷) ی ی ј ی۔ ی ی ی ی Ț ی ۔ (ی ۳۲)

* ۱۷۹) ی ی ی ی ی ی۔ (ی ۲۸)

* ی ۱۹۵ ) ی ی Ț ی ی ی ی۔

* یییٰ ی ۲۳۳) ی یٰ ی ʪ ی ی Ȫی ʪ۔ ی ی ی ی ی ی۔ ( ی ѡ ۲ ۱۴۹)

* ی یی۱۹۸) ʪ یی 䘪 ی ی ی ی۔ ی ی ی ʪ ی ی ی ی ʘ ی۔ ی ی ی ی ۔ (ی ۔ ۱۳ ۳۴۷)

* ی۲۰۴) ی ی ی ی۔ ی ی ۔ (ی ۲۳ ۱۶۱)

* ی ی ی ی ی یҐѡ ǁ ی ی Ț ی ʪ۔ ( ی ی ۔ ی ی)

* ی Ș ی۱۵۲) ی ی ی ی ی ی ۔ ( ی ی)

ی :

ی  ǐ ی ی ی Ԙ یǡ  ǐ ی ی ی ͘ ی ی ی ی ی ی ی ی ͘ی یǺ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ͘ ی ی ی јی یی ی ی ۱۴۰۰ Ȫی ی ۷۵ ی ی ʘ ی ǘی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔ ǘ ی ی Țی ǘی ی ی ی ۶۰ ی ی ی јی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔

:

ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ۔ یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی یی ی "یی ی ی ی ی" ی ј ی ی ۔ یٰ ی ۔ ی ی۔

ی ی ی ی ی:

: ی ی ی ۱۰۱۴)

ی ی : ی ی ۳۹۲)

یی ی ی ی: ی یی ی ی ( ی ۹۱۱)

ی : ی ی ( ی ٰ ۳۲۴)

ی ی ی : ی ی ی ۳۲۱)

ی ی : ی ی ی۹۴۳)

ی ی : ی ۔ ی ی

ی ی : ی ی ی ی ی یی۴۳۶)

ی ی : ی ( ی ) ی ۳۳۰

(ی ) :

ی ی ی : ی۵۳۸)

ی ی ی ی : ی ی ی ی یی ی۹۷۳)

: Ҙی یی ی ( ی ۵۵۰)

ی ی ی ی ی : ی ی۷۴۸)

ی ی ی ی: ی ی ی ی۔ ی ی

ی ی: ی ی ی ی

ی ( ): ی ی ی ی

ی ی ی ی ی ی ǘی: ی ی

ی ۔ ی ۔ : ی

ی ی ( ی): ی ی ۔

ی: ی ی : ی ی ی ی

ی ی: ی ی

ی ی: ی ی

ی ی ی: ی ی یی

ی ی И ی ی ی ی ی: ی ی ی ی۱۴۲۲)

ی ی ی : ی یی

ی ی ی ی ی :

ی ی ی ی : ی یٰ یی یی ی ۱۲۰۵)

ی ی ی ی:

ی : ی ی

ی : ی јی

ی ی یی ϐی: یی

ی ی :

ی: ی یی Ϫی

ی : : ǘ ی ʪی ( یی ی ی ی ی )

ی ی: ٰی Ȫی ( یی )

ی ی : ی

ی ی : ی

ی ی ی : ی ی یی ی

ی ی ( ): ی ی ی ی ی ی

ی : ی

ی : ی ی

ی ( ی ۱۳۰۰ ی ʘ ی Ȫ ی ی И): ی ی ی

ی ۱۱۰ : ی

ی ی ی : ی ی

ی ی ی ی ی: ی ی

ی ی ی : ی ی ی

ی :

ی ی یی : ی ی ی ی ۔ ی ی ۔

ی ( ی ی ی ی ):

ی ی (ی ی ی ی ): ی یی

ی ی ی یی ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی Imam Abu Hanifah: Life and Works ی ی ۔

:

ی ی ی ی ی ʪی ی ǐ ی ۲۲ ی ی ی ی ۔ ی ی ۱۴۱۷) ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ۲۲ ی ی ی ی ی ی Әی ی ی ی ی Download Ȫی ۔ (http://www.waqfeya.com/book.php?bid=2378)

یٰ ǘ ی ۔ ی ی۔

***

------------------------------------------

12 : 96 1434 ی 2012