اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
ڈاڑھی کا وجوب
: مولانا محمد زکریا رحمہ اللہ علیہ
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامه دارالعلوم ، شماره 03 ، جلد: 93 ربيع الاول 1430 ھ مطابق مارچ 2009ء
: | فقہی احکام ومسائل | | اسلامی تہذیب وتمدن | | فقہ واصول فقہ |
ǚی

ǚی

: Ҙی ی ی

ٰ ٰ ی

ی ٰی ی

یی ۱۳۹۵ ی ی ی ی ی ǘ ی ی ی ۶/ǐ ۱۹۷۵/ ۲۸/ ۱۳۹۵ ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی ʪ۔ ی ǘ یј یی сی ۔ ی ᘪ ј ʪ ی ی Ҙی ی ی ی ۔

ی ی ǘ ی ی ј ی ی ی۔ ی ی یј ی ی ǘ ی ی۔ ǁی ی я ی ۲/ی ǘی я ۔ ǘ یی ʪ ʪ۔ ǘ ی ۲۱/ ۱۶/ی ی ǁ ۔

ی ٴ ی ی ǚی ̪ ی ۔ ̪ Ȫی ی ǡ Ȫی ی ی ی ی ی ʪی ی ی ی ی ی ʪǡ ی ی ۔ ی ی Ȫی ی ȍ ی ǘیϘ ʪ۔ ی ی ی ی ی ی ی Ț ی ی ی ۔

ی ی ی ی Ȫی ی ی ۔ ̪ ی ی ی ǁی ǚی ی ی ی ʪ ی ی ی ǐ ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ʪ ی ی ی ʪ ی ǡ ʡ ی ی ی ی۔ ی ی ی ۔ ی ǘ ی یٰ ی ۔

یی ی ی یی ٴ (ی) یی ǘ ٴ ی ۔ ی ی ᘪ ǘ ی ۔ ی یی ۔ ی ی ʪ Ȫی ی ʪ ۔ ی ی ی ی ی ʪ ۔ ی ی ی ی ǚی ᘪ۔

ی ی ۔ ǁی ǐэ ی ی ۔ ᘪ ی ی ۔ ی ۲۹/ی ۱۳۹۵ ی ی ی ی ی یٰ ی ی ۔ ی ی ʡ ی ۔ ٰ ی یٰی.

ی ی ᘪ ی ۔ ی ǘ И ی۔ ی ی ی ی۔

(۱) ی ٰ ٰی ٰ ی ٰ ٰی ی ی ی ٴ ی ی ی ی ی ٰی ی .

ی یٰ ی ی ی یٰ ی ی یی ی ی۔ ی 䍪 ǚی Ț И ی۔

: ی ᘪ ی ی ی یی ی یی ی 䍪 ǚی Ț Ȫی ی ی ٰ ی ی ی ی ͘ یǐی (ی ǘ ی ی ی ٰ ی ی ٰ ی ) ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی ٰ ی И یٰ ی یٰ ی ی ی ی ʪ یٰ ی ی ʪی  Ȫی ی ی ۔ (ی )

ی ᘪ ی ی ǘ ی ی۔ ی یی ی ی ی۔ یی ی ی ی ی ٰ ی ی ی ی ی ی ی ی۔ یی یی یی ی یی ی۔ ی ی ǘ ی ی ی ٰ ی ی ی یǐی ۔ یی یٰ ی یٰ ی ی ۔ ی یی Ȫی ی ی ی۔

ی ی ی یǐی ǘ ی ی ی ǘیی ی ۔

ٰ ی ی ی ٰ ٰ ی ی ٰ ی.

: یٰ ی ی ی ی یٰ ی ی ۔ یٰ ی ی ی ی ی ی ی ی ی۔ یϪ ی یی ی ǘ ی ۔(ی )

ی ѐ ʪ ʪ۔

ی ٰ ی ٰ ٰ یی ٰ ی ی ی ٰ یǓ

ی ی ǡ ی ğ ی ی ۔ сğ ǘی ی ی یٰ ی ی ی Ȑǚ ی ۔ یٰ ی ǁ ی ی ی ۔ (ی )

ʪی ی ی ی ٰ یی ٰ ی ǚی Ȫی ۔ Ȫی ی ی ǚی Ț 䍪ی ͘ ۔ ͘ ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی یٰ ی ǘ ی ی ۔

(۲) ی ٰ ٰی ی ٰ ٰی ی ی Ș ǘ.

: ی یٰ ی ی ی 䍪 ی () ǚی Ț ۔ ی ی ǁی 䍪 Ț ی ǚی ی۔ ٰ ی 䍪 ی ǚی Țی ۔

: ی ǘ ی ǘ ی یٰ ی ǚی ј ی ( ی) ی ۔ ǚی ی ۔ ی ی ۔ یی ی ی ی ی ی ۔ ی ǘ ی ی ͘ ی ۔

ی ǚی ј ی ی ͘ ۔ ی ی ی ٰ ی یǘ ی ی ی ǡ ٰ ی ی ی ǚی ј ʪ ی  ͘ ی ی ی یٰ ǁ ǁ ی ǘ ی ٰ ی ȍ ی ی ی ی ۔

ی یٰ Ȫی ی یٰ ی ǘ یǐی јی ی ۔ ǚی Țی ۔ 䍪 ی ۔ Ȫی ی ی ی یǐی јی ی ǚی Țیǘ۔ 䍪 ی ی ۔

ی ی ی ی یٰ ǘ ی ی ǚی Țġ 䍪 ġ ی یϡ یٰ ی ی ۔

ی یٰ ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ٰ ی ј ی ǘ ی ی ȍ ی ğ ی Ȫی Ț ʪ ǚی јǘ ʪ۔

ی ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی ی ی ǚی јی ʪی 䍪ی Ț јی ʪی ی یٰ ی ی ی یј ۔ ی ی ۔ ی یٰ ی ی ی ی ی 䍪 ی ǚی Țی (͘ ی ی ) ǘ ی ی یٰ ی ǘ ی ی یی ی ی ʪی ی ǘ ۔ ی ی ǚی 䍪 Ț Ȫی И یǐی ۔ ی یییٰ ی ی ی ی () ی ی۔ ǚی јی ʪی 䍪ی Ț јی ʪی۔ ی یٰ ی ی ی ̪ ی Ȫ ی () ی ͘ ی ۔

ی یٰ ی ی ̪ یٰ ی ͘ ی ǚی Țğ 䍪 ğ ی ی ی ی ی ی ی ǚی ی یٰ ی ʪ ی Ȫی ی۔ ی ی ǘ ی ی ۔ ( یٰ ) ͘ ی ۔ ǘ ی یٰ ی ی ی ̪ ی ǚی Ț 䍪 ͘ ی۔ (͘ ی) ی  ۔ ی یی ی یٰ ی ی ی ی۔ یی ǐ ی یی ی ی ی ی ی ییǿ

(۳) ی ی ٰ ٰی ی ٰ ٰی ی ٰ ی ی ی ی ی. (͘ ی ی )

: ی ی یٰ ی ی 䍪ی ی ی ۔

: ی ی ی 䍪 ǁ  ی ̪ی јی ی ǁ Ȫی ᘪی۔ یی ی یٰ ی ǁی ی ی۔ ی یٰ Ȫی ی یٰ ی یǐی ǁی 䍪 NJ ی ی ۔

ی Ȫی 䍪 Ț ی ی ی ی ی ی Ȫی یی ی ی ی 䍪 Ϫ ʪ ی ی۔ ǐ ی 䍪 Ϫ یی ی ј ی ی۔ ی ی ی ی ی ѐ Ϫ ʪ Ȫی ی ی۔

ǁی ی ی ј ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ȫیی ǁی ی (یی ʪ ی یٰ ٴ) ی۔ ی ی ی(ی ) ی ی Ԙ ی۔ ǐ ی ی Ȫی ی یǘ یی ی ی۔ ( )

ی ی ی э ǚی یی јی ی ͘ ی ی ی э ۔ یǟ ی ی ی ی ی ی ǚی ی ̪ ی ȍ Ȫی ی۔ ی ǚی ی ی ̪ ی ی ǚی ј ͘ ۔ ی ی ی Ȫی ی ۔

ی ی (㊪ی) ј ی ی ǐ ی Ț ی ی ی۔

ی ǁ ǚی ی ی ی ᘪ یʪ ی ی ی یٰ ی ǚی ی ǘ ʪ ی ی ی ی ̪ی ی۔ ٴ یٰ ی ی ی یٰ ی  ی۔

ی ی ی ی ۔ ی یٰ ی Ț ی ی  ی یٰ ی ی ی یی ی ی ی ی ی ی۔ ی ی ی ۔ ی ی ی ی ی۔

ی ٰ ٰی ٰی ی .

: ی ʪ ǁی ǚی ㊪ی ی ی ی ʪ۔

ی یٰ ی ی ǚی یی ʪ۔ ی Ȫی یǘ ʪ۔ ی ی ی ی ی ی ǚی ی ی ۔

ی ǁی ی ی ی ی ی ی۔ Ȫی ی ی ʪ ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ی И ی ۔ ی ی ی ۔

ی ی ()

: ǚی ǐ ኘ Ț ј ʪ ی ʪ۔ ی ی ی ی ی Ȫی И۔

ی ی ی ی ǚی ǐ ی ʪ ǟ ʪ ی ی ʪ۔ ی یٰ ی ی ی ǚی ј ی ی ی ی ی () ʪ۔ 䐪ی ی ʪ۔ ی Țی ʪی یٴ ј Ȫی ʪ۔

ی ѡ ѡ ی ی یی ی ی Ϗǚی ј ʪ ј ʪ۔ ٴ Ȫی یی ۔ ی ی ǚی ی ј ʪ۔ ی ʪ۔ یٰ ی ی ǚی Ț ͘ ی ۔ ی ی ی ی یی ǡ ی јǡ ی ј۔ ( ǚی )

ی ی ǁ ǚی ی ی ییʓ ی ی ی ی ǘ ی ی ۔ ی ی ی ی ی ی یٰ ی :

ی ی ی .

: یی ǚی Ș ی ی ی ј ی۔ ی Ȫی ی ی۔ یی ی ǚی ی۔ ی ی ی ی۔ ǁی ی ی ی۔

ی ی ی ٰی ی ی ی ی .

: ی ی ی ی ی ی ی یی ǁی ǚی ㊪ی ی ㊪ی Ȫ یی ㊪ی ی ኘی ی ی ی ی ʪ۔ ی ی ی ی ی۔ یی ی ۔

ی ی ی ی یǐی۔ ی ᘪ ی ǚی ی ی ی ی یٰ ی ј۔ یی ی ی ǚی ی Ț ی۔ ی ی ی ی јی ی یǟ ی ی ی NJ ی ی۔

ی

(۱) ʪی ی ی ی ǚی ی ی ی 䍪ی Ț ی ǘ ی ی ی ̪ی ی ۔

ی ی Ț ǚی 䍪 ی ی ی ی یٰ ی یٴ ͘ ی ی ۔

ی ͘ ی۔ ј ۔ ǚی ǡ 䍪ی Ț ی ی ی ی И ی ی یٰ ی ǁی ی ی۔ ی یǡ ی ی ۔ ی ی ی ǚی Ț ی ی۔ ǚی ی ی ی۔ ی ۔ ǁی ј ی ی ی ی ی ǁی ͘ ی Ȫی ی ǚی ی یی ی ی ی ی۔

ی ی ǚی ی ی ۔ Ȫی ی ی ی ۔ ی ј Ȫی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ǁ ی Țی ی ی ۔ ی Ȫی ی ی ی ی ی ی ی Ȫی ی Țی ی ی ی Ț ی ی ی Ȫی ی Ϫ ی ۔ ی ی ی ی Ȫی یی ی ̪ ј ی ̪ ی ̪ ی یی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی یǘ :

ϓ

ی ۔ ی ی ی ی ۔ ی یǘییی ی ی ی۔ ی ی ی ی ی ۔ی ی Ȫی ی ۔

ی ی ی ی ی یی ј ی ی ی ۔ǐ ی ی ی :

ی

ی ی Ȫی ی ی ی ǚی ی ј ی ی Ȫی ۔ ی ۔ ( )

ی ی Ȫی ی ǚی Țی ی јی ی۔ǐэ ی ی۔ ǘ ǁ ی ی Țی ییǟ ی۔ ǚی ی ʪ Ȫی۔ Ȫی ی ی ی ی ʪ۔ ј ʪ ʪ ی ی ј ʪ۔

ی یی ̐ ǟ ی ی ی یǘ ʪ ی ی ی ی ی ی ǟ یǟ ی ǡ  ی ی ی ی ی یǡ ی ی ǚی ی ʪ ی ی Ȫ ی یǡ ی ی Ȫی ی۔

(۲) ی ی ǁ ǚی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی یی ی ی ی ی ǘ ی ی۔ ی ی ǘی یǟ ʘ یی ǐ یی ی ی ی ی ی ی ی ͘ ی ی ی ی ی ی Ȫی ی ی ј ǐ  ی ی䏡 ӡ ی ی ی ǁ ̪ یی ی ی ј ی ǘ ی Ӂی ی Ә ی ی ی یی ی ی ی ۔ ǁ ǁ یی ј ی ̪ی ی ی ی۔ی ͘ ̪ یی ی ی یی ی ی یی ی ۔

ی یٴ ی ٴ ͘ ی ی ی ǐ ی ی ͘ јی ی ͘ ی Ә۔ Ә ی ی ی ی ی ی ی ǘی ی ی ̪ ی ̪ ۔

ǁ یی ی ی ی ی ی ی۔ یٰ ʘ ی ی ۔ Ә ǁی یی ی ی яǚی ј۔ ی یی یی јی јی ی ۔

ی ی ی یی ی یǡ ی ی ѐ ی ǁ یی ی ی 䘊ی ی Ȫی ی ۔ یی ۳۵ ϡ ǁ ی Ә ی ی ۔

ی ی ی یǐ ǁ ی یی ј ی ی ی ی ǁ ǐی یی ی ۔ یی ی ǁ یی јǡ ȡ ی ѡ ی ی јǡ ی ی ی ی ی ی ʘ ی јی ی ی ی ۔

И ی ی ی ی Ә ی Ȫی ی Ә Ș ǁ ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ʪ ǁ ی ی یی یی ʪ ی یی ی ی ̪ ی ی ی یی ی یی یٰ ј ی Ә۔

( ی ) ی ی ϐ ѐ ی ی ی ۔ یی ۔ ۔ ی ی یٰ ی ǁ ی یی ی ۔ ی ی : ی ی ی ی .

ی ی ی ی ی۔ ی ی ͘ یǐی ʘ ی۔ ی эی ی ᘪ ی ی۔ ی ی یی ѐ ی ی یی ۔ с ی ی ǁ یی ی یٰ ی ی ی ی۔

ی ی ی ی ǁ 䐡 یʡ ی ی ǁ ی ی ی یی ۔ یی ی ی ۔

یс Ț ی ی یٰ ی ی Ȫی ی ѡ ی ی ی ی ی ی ی ӊ ی ۔ ی ی ی ј ی ی ی ̐ ی یی ی یǐی ی یی یی ی ی ی یی ی یی ی ی۔

ی ی ی ی ی ی ی یٰ ی ی ی я䐡 ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ә Ȫی ی ی Ț Ȫی ی ǁی ی ی ی ی یی یی 䘪 ی ی Ә۔ ǁ ی ی ی ی ی۔ ( ǚی )

̪ ۱۹۴۷/ ی ǚی ʪ ی ј ی ǟ ی ی ̪ ی ی ̐۔

(۳) ی ی ی ǁ ǚی ی ی ی ی ᘪ ǚی ی ی ی Ȫی ی ی ۔ ی ی ی ی۔ ی ی ی ی ۔

ٰ ی ی ی ی ی ی ی.

(ی ǚی ی ی ی ی) ʪی ی ۔ ی ی ړ یی ی ۔ ی ی ی ی ۔ ی ی۔

(۴) ٰی ǁ ǚی ی یʓ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۔

ی ی ی.

ی ی ی (یی ی ) ی ی ی ۔

Ϙ ی ی ۔ ی ی ی ی ی ۔

ٰی ی ی ǡ ی ی ی .

ی ǚی Ț ی Ȫی Ș Ȑ۔

ٴ ی ی ی ی ᘪ۔

ی .

یی ǚی ٴ ی ی ی ͘ ی ی Ȫی ی ی۔

ی Ȫی ǚی ی ۔ ی ǁ ی ی ی ی۔

ی یی ٰ ٰی ی ی ی ی ٰی ی ی ی ٰٰی ی ی ی ی ی.

ی یی ی ی ی ی ی ی ǚی ی ی 䍪 ǚی Ț ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی јی ی 䍪ی ǚی Ț ی ی ی ی ی ǘ ی ǁی 䍪ی ی ی ۔

ی یی ی یٰ ی ی ی ی ј ᘪ ی ی ی ی ی ی ی یǘ ی ی ی ی ۔ ی ی۔

ی ʪ ی ی ی ʪ ǡ ی ٴ ی ᘪ ǚی ی ی̚ ی ʘ ی۔ ی ییٰ ی ی ی ی ǚی ʪ۔ ی ی ی ǚی И ی ی۔

یٰ э۔ یъی ᘪ ی ی۔ ی ی ʪ ی یٰ ی ٴ ј ی ی ی ǘ ی۔ ǘ ی ی یٰ ی ᘪ ǁ ᘪ ۔ (یٰ) ی ی ʪ ی ̪ ʪ ی ͘ Ȫی ( ) ј Ȫی ۔

ی ی یǡ ʪǡ ی ی ی ی ی ی Ȫی ʪ یǡ ی ʪ۔ ی ѐ ی ی ی ی ی ѐ ʪʪ ی ʪی ی ی ʪ ی ی ǚیǟ ی ی 䍪ی Țی ی ʪی ǁ ʪ я  ʘی ی ی ی یی ۔ ی یٰ  ی۔ ی ̪ ی ͘ ی ǚی Țğ 䍪ی ğ ی ۔ یǟ ی Ϙ ی ی ی Ȫی Ԙ ی یٰ ی ی ی ʘی ی۔ ی یٰ ی ی И ی ۔

ی ی ی یٰ ی ۔ی ی ǘ ی ʘی ی ی ی یی ی۔ یъی ᘪ ی ی  ۔ ی ی یی ی۔ ی ی ǡ ǚی ی ʪ۔ ی ј ی ی ی (  ǚی ی) یǡ ی ی (ǟ ی ی ی )

ی ј ǘ ʓ ی ی ی ǁ Ϙ۔یی ی ی ی ی Ϙ ی ی یٰ ی ی ی ی ѐс ی ی ʪ:

ǘ ی

ǟ ی

ǐ ی 䘪 䏘 ی ی ј  Ϙ۔ ᘪ ی یٰ ̪ ی یی 䘪 ی ̪ ǟ ʪ ی۔ ی ی ی یٰ ی یٰ ی۔ ی ی یٰ ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی یٰ ی ۔ ی ٰیٰ ٰ ٰی ̪ ʘی ی یٰ ʘی ی ی ǚی 䍪ی Ț ی یٰ ی ʘی ی ی ی ǁǘ ی یٰ ی ی ʘی ی ی۔

یъی ی ی ǚی ی ی یی Ȫی ی یی ی эی ʪی ǚی ی ی ی ی Țی ǘ Ȫی ğ ی۔ ی ǘ ᘪ ǚی 䘪 ی ѐ ی یی ی ی ǘ ᘪ یی ǚی ʡ ی ǁ ̪ǘ ی ʘ یی ی ǘ یǟ ʘ ᘪ ǐ ʘ ی ǚی ی ی Šی ǚی ی ی۔ ی ی Šی ی ۔ ی ǘ ی یی ی ی ی ی ی ی ȍ ǐ ی ی ی ی ۔ јی ی ی Ȫی ی ی Ә۔ ی ی ی ی ǘ ی ی ی ی ۔ ی ۔

ی ǚی ی ی یǟ یϘ ی ̪ ی ۔ ǘ ǚی ی ȍ ۔ ی ̪ ی ی ǡ ǚی ی ۔ ǁ ј ی ј ی ی ی ی с ǐ ی ̐ ی ی ی ۔ ی ی ی ǁ ی ی ی۔ ǁ ǚی ی ی ی ǚی 䍪ی ʡ ͘ یʡ یʡ ی ی ی ی Ȫی یی ی یی ʪ ی ی۔ ی ی ϡ ј ی ی ǁ ی ǚی 䍪 ی Țی јی ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ǚی 䍪ی Ǎی ی ی۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ǚی 䍪ی ی ی ѐ 捘ی ی ʪ ʪ ی ϐی ی Ǎی ی یی ۔ ǟ ǘ ی ی ǘ ی ی ی ۔ ی ی ǚی ی ȍ јی ۔

ی ǘ ѡ ǚی ی ی ی ی ʡ ی ǚی  ی Ҙ ی  ی ی  ᘪ ǚی 䍪ی ی ی ǁ ی ی ی ʪ ی Ȫی ǁ ی ی ۔ ی ǚی ј Ȫی ǁی یی ی ʪ۔ ǚی ǁی ǚی ی ی ј ی ی ی ی ی ۔ ی ی ی ی ȍ ǚی 䍪ی ی ی ʪی ی ی ǚی ی ی ی ی ٰ ی ی ی ی ǚی ј ʪ۔

ی  ی یی ǁ ی ی ی ی ی ی ی۔ ی ϡ ی ی ǡ ی ی ی یǟ Ȫی ǁ ی ی ی ǚی ͘ ی ی ی ͘ ی ǚی ј ʪ ی ی ی ی۔ یی ی یٰ ی ی ی ی یی ی ی ی ی ۔

ی ی ی 䍪 ی ی ۔ Ȫی ی ی ی 䍪ی Țی ی ʪی ǟ ی ی ی ǚی ј ʪ ی ی Țی 䍪ی ј Ȫی И ۔

یъی ۔ ǘ ی یʪ۔ یъی ی ʪ Ȫی ی ی ی ʪ۔ ǁ ǁ ǘ ی ی ی ی ᘪ Ǎ ۔ ی ی ǁ ی ی ʪ ǡ ی ی ی ᘪ ی ی ۔ ی Ȫی ی ۔ ی ی ј یی Ȫی ی ی ی ی ǚی ی ی ی ی :

̪ی ̪ ی

̪ی ی Ǔ

یی ی یٰ ی ی ی ی ی ی Ә ۔

ٰ ٰ ی ی ٰ ٰی ٰی ی ی .

* * *

-------------------------------

03 : 93 1430 э 2009